فرش دستباف خوی؛ هنر صنعتی به قدمت هزار سال

0

سهم شهرستان خوی به عنوان یکی از شهرهای مهم ایران در تولید فرش، 60 هزار مترمربع فرش دستبافت با برند جهانی ریزماهی است که به کشورهای مختلف جهان صادر می شود؛ افزایش قیمت مواد اولیه در بازارهای داخلی، نوسانات نرخ ارز و غیره در کنار مشکل بیمه قالیبافان سبب شده تا این هنر صنعت با مشکل مواجه شود.

فرش ایرانی از دیرباز تاکنون مورد توجه مردم کشوهایی مختلف جهان بود و برندهای ایرانی همواره به عنوان یکی از نمادهای هنر و تمدن ایران محسوب می شد به طوری که از هزاران سال قبل فرش دست بافت ایران یکی از کالاهای صادراتی و لوکس بوده که طرفداران خاصی را داشت.

در این میان شهرستان خوی یکی از مهم ترین قطب های تولید فرش کشور و جهان محسوب می شود، به طوری که تولیدات فرش دستبافت این شهر که به فرش ریزماهی شهرت دارد، یک برند جهانی بوده و به بازارهای جهانی صادر می شود.

تولید فرش دستبافت در خوی به هزار سال قبل بر می گردد، به طوری که مردمان آن زمان این هنر-صنعت را با خود به دیار خوی آورده اند.

این قوم دامپرور با داشتن پشم فراوان و برای رهایی از سرمای منطقه آذربایجان نیازمند زیرانداز گرم بودند که برای پاسخگویی به این نیاز، مجبور به ابداع و تولید نمد، زیلو، جاجیم ، گبّه ، قالی و … شدند. به طوری که با مطالعه زندگی عشایری و همچنین مشاهده هنرهای دستی مرسوم در بین زنان و مردان عشایر، دیرینگی و انتقال سینه به سینه این هنر – صنعت در نزد اقوام منطقه ثابت می شود.

دورة معاصر فرشِ خوی از سال 1325 شروع می شود که دورة تکامل و پیشرفت قابل ملاحظه این هنر-صنعت بود ولی افزایش قیمت مواد اولیه در بازارهای داخلی، نوسانات نرخ ارز، افزایش دستمزدها، عدم بازاریابی مناسب برای این صنعت در کنار مشکل بیمه قالیبافان سبب شده تا این هنر صنعت با مشکل مواجه شود.

ثبت ملی ۲ برند فرش آذربایجان غربی

رئیس سازمان صنعت معدن و تجارت آذربایجان غربی در این خصوص اظهار داشت: 2 برند فرش افشار تکاب و ریزماهی خوی به ثبت ملی رسیده اند و در این میان فرش ریز ماهی خوی نیز برند جهانی دارد.

غلامرضا بابایی با اشاره به میزان تولید فرش در استان، تصریح کرد: سالانه 290 هزار مترمربع فرش در آذربایجان غربی تولید و روانه بازارهای جهانی و بین المللی می شود.

رئیس سازمان صنعت معدن و تجارت آذربایجان غربی افزود: 72 هزار قالیباف در استان کار تولید این میزان فرش را عهده دار هستند.

بابایی با بیان اینکه خوی از جمله مهم ترین قطب های تولید فرش در آذربایجان غربی است، گفت: فرش ریزماهی خوی در سال ۱۳۸۸ ثبت ملی شده و در سال ۱۳۹۲ نیز به ثبت جهانی رسیده است و ۲۴ درصد از فرشبافانِ استان آذربایجان غربی در خوی مشغول فعالیت هستند.

وی با بیان اینکه فرش افشار تکاب هنوز به ثبت جهانی نرسیده است، ادامه داد: علی رغم اینکه این برند در سطح ملی به ثبت رسیده است ولی هنوز در سطح جهانی به ثبت نرسیده و در تلاش برای ثبت جهانی این برند هستیم.

این مقام مسئول با بیان اینکه خوی و تکاب از شهرهای مهم تولید فرش استان به شمار می روند، اذعان داشت: فرش بافی در خوی به بیش از هزار سال قبل بر می گردد.

بابایی حمایت از تقویت این هنرصنعت را در استان مورد تاکید قرار داد و اذعان داشت: در این راستا امورات بیمه تامین اجتماعی و دفترچه درمانی قالی بافان تسهیل یافته و در این خصوص مشکلی در استان نداریم.

تولید سالانه 60 هزار مترمربع فرش ریزماهی در خوی

رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت خوی نیز در این راستا با بیان اینکه سالانه بیش از ۶۰ هزار مترمربع فرش با نقش ریزماهی که برند تجاری جهانی محسوب می شود، در شهرستان خوی تولید و به بازارهای داخلی و خارجی عرضه می شود، گفت: خوی به عنوان قطب تولید فرش دستبافت، دارای 38 کارگاه قالی بافی غیر متمرکز با مدیریت متمرکز، 2 مجتمع قالی بافی و 5 هزار و 500 کارگاه خانگی است.

امیر جعفری با بیان اینکه مواد اولیه این کارگاه ها عمدتا از خود شهر خوی تامین می شود، تصریح کرد: 7 واحد رنگرزی نخ و ابریشم در خوی فعالیت دارد که این کارگاه ها بافندگان و تولیدکنندگان فرش دست بافت را از مراجعه به سایر شهرستان ها برای تأمین مواد اولیه بی نیاز کرده است.

رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت خوی با بیان اینکه فرش تولیدی خوی به سایر کشورها و شهرهای کشور صادر می شود و قابلیت رقابت با سایر برندهای جهانی را دارد، ادامه داد: 104 فروشگاه فرش، محصولات تولید شده در این شهرستان را به خریداران داخلی و خارجی عرضه می کنند و این واحدهای صنفی فروش محصولات تولید شده را برای تولید کنندگان فرش تسهیل می کنند.

جعفری با بیان اینکه رونق هنر صنعت فرش بافی سبب شده تا خوی در زمینه اشتغال، یکی از شهرهای موفق استان به شمار رود، گفت: هنر – صنعت فرش دست بافی در این شهرستان زمینه اشتغال مستقیم را برای 25 هزار نفر فراهم ساخته است که از این تعداد 2 هزار و 900 نفر از خدمات بیمه خویش فرمایی و 320 نفر از بیمه کارگاهی برخوردار هستند.

وی افزایش قیمت مواد اولیه در بازارهای داخلی، نوسانات نرخ ارز، افزایش دستمزدها، عدم بازاریابی مناسب برای این صنعت در کنار مشکل بیمه قالیبافان را از جمله مشکلات این هنر صنعت در خوی عنوان کرد و افزود: برای رفع این مشکلات، تلاش می شود بخش های خصوصی و دولتی از احداث و راه اندازی نمایشگاه های بزرگ و دایمی فرش دست بافت حمایت کنند.

رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت خوی ایجاد شرکت ها و یا تعاونی های تخصصی فرش دست بافت صادرات محور، حمایت همه جانبه بیمه ای از سوی دولت، ایجاد کارگاه های آموزشی تخصصی متناسب با تقاضای بازار برای قالی بافان را مورد تاکید قرار داد و اظهار داشت: برای اینکه مشکلات این هنر صنعت رفع شود نیازمند همکاری بخش خصوصی و دولتی هستیم.

این مطلب چطور بود؟

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.